Fryslân de mooiste provincie van Nederland

Heamiel Bolsward

De Heamieldagen zijn een begrip voor Bolsward en omstreken. Burgers, boeren en buitenlui zijn graag buiten en heel gewoon; buitengewoon. En buitengewone mensen zijn vaak toppers. En mensen van heinde en ver roemen de Bolswarders voor hun feestgedruis. Bands, sportclubs, muziekverenigingen/koren, kaartclubs, hobbyclubs, dierenverenigingen/vogelclubs, zakenclubs, en golfclubs. En als het golft...(De Dijk), dan deinen alle inwoners en bezoekers mee op de glooiende "green" die Bolsward figuurlijk is. Handicap of niet, iedereen mag en kan een balletje meeslaan. En dat is Top. En daarom verdient Bolsward een tóppers (goeie pers). Laten we allen de naam hooghouden. Toppers van Bolsward is geen keuze, dat zijn we gewoon; buitengewoon.  

Laat iedereen maar even in de pas uitgekomen stadsgids kijken. Daar staan alle toppers in. Daarbij kun je ook denken aan topmonumenten, aan toppers op de straatnaamborden. Wie waren Dr. Joost Halbertsma en Samuel van Haringhouck enz. eigenlijk. Toppers van toen. Gouwe ouwe. Tijdens de Heamieldagen is het in Bolsward één en al feest, er worden activiteiten georganiseerd voor jong en oud. De belangrijkste activiteiten naast de traditionele heamielmaaltijd zijn: De intocht van de heakeninginne op woensdag, jaarmarkt op donderdag, het promconcert Night of the heamiel op vrijdagavond, straatfestival op zaterdag en een spetterende slotavond met een optreden van De Dijk op zaterdagavond. 

www.heamiel.nl

SKS-Skûtsjesilen 

Elk jaar houden de skûtsjes Friesland in de 'besnijing', houden ze Friesland in hun ban. Iedereen die ook maar iets voor het zeilen voelt, volgt de strijd tussen de oude vrachtschepen op de voet. Skûtsjesilen is synoniem met wedstrijdzeilen met oude vrachtschepen, platbodems die rond de eeuwwisseling werden gebouwd om turf, mest en andere lading tot bij de boerderijen te brengen. Hiervoor moesten de schepen ondiepe vaarten in. Daarom werden de schepen dan ook lang en plat gemaakt. Als er wedstrijden waren, en de schipper een paar centen extra kon verdienen, werd alle huisraad uit het skûtsje gehaald en op de wal gezet.

Deze skûtsjewedstrijden vonden vaak plaats in perioden dat er weinig werk voor de schippers was; de boeren hadden immers wel iets anders aan het hoofd dan denken aan een lading voor de broodschipper. Gelukkig waren er kasteleins die heil in een zeilwedstrijd zagen, bijvoorbeeld tijdens een jaarmarkt. Maar ook hier ging de kost voor de baat uit: de prijsuitreiking was in het café en de winnende schipper moest natuurlijk een rondje geven.


Met de komst van de watersportverenigingen, zo rond 1850, wordt de organisatie overgenomen door clubs, doorgaans bestierd door de notabelen. Dat betekende het eind van het zeilen om geldprijzen en de opkomst van de luxe voorwerpen. De belangstelling voor het skûtsjesilen loopt terug. De komst van de benzinemotor leidt via de opdrukker naar de vrachtschepen en het verdwijnen van vele skûtsjes. Maar een enkeling is zo verslaafd aan dat zeilen met vrachtschepen dat hij de traditie in stand houdt. Tegen het eind van de tweede wereldoorlog nemen enkele skûtsjefanaten het initiatief om het skûtsjesilen weer zijn rechtmatige plaats op de Friese zeilkalender te laten innemen. En nu meer dan zestig jaar later, bloeit het evenement als nooit tevoren.

Kampioenschap

De grote strijd bij de SKS gaat om het kampioenschap. Dat gaat naar de schipper die zo weinig mogelijk punten bijeen heeft gesprokkeld. Dat wordt berekend aan het eind van de serie van elf wedstrijden en van het totaal wordt de slechtste wedstrijd afgetrokken. Strafpunten als gevolg van een protest, mogen niet meer als slechtste resultaat worden beschouwd, dus tellen altijd mee voor het klassement.

Maar wat als twee schippers gelijk eindigen? Volgens het reglement beslist dan het aantal behaalde eerste plaatsen. Dan het aantal tweede plaatsen, derde plaatsen etc.  Is ook dat gelijk, dan geeft de volgorde van aankomst in de laatste wedstrijd waarin de skûtsjes gestart zijn, de doorslag

www.skutsjesilen.nl

Boerebrulloft Joure

Joure ontwaakt, het is feest.
De vlag staat op de toren en velen delen mee in de feestvreugde.
Iedereen is welkom bij deze bruiloft waarbij het Bruidspaar en vele gasten gekleed zijn in de mode van 1850.

10.30 uur Bruidsstoet

In prachtig beschilderde sjezen, getrokken door donkere Friese paarden gaan de bruiloftsgasten naar het “Gritenijhûs” in het 18e eeuwse park “Herema State” , waar vroeger de heren van de grietenij, de Vegelins van Claerbergen woonden.
Het bruidspaar zal daar getrouwd worden door “de grytman”.
Een grietman was de voorganger van de burgemeester, die na 1851 zijn intrede doet.

Wanneer bruid en bruidegom met de mooie versierde sjees naar restaurant “De Grietman” rijden, wachten hun bruiloftsgasten daar op hen.
Dan kan de bruidsstoet zich in beweging zetten, op weg naar het “Gritenijhûs”.

11.00 uur Trouwerij

Na het jawoord en het ondertekenen van de aktes wordt de huwelijkspijp door de bruidzuster binnengebracht.
Dit is de zuster van de bruid.
Zij geeft de versierde kalken pijp aan de bruid en die geeft op haar beurt de pijp weer aan haar man.
Vervolgens houdt ze het brandend komfoor bij, zodat de vlam in de Heerenbaai komt.
Door dit symbool toont zij aan dat zij haar man gedienstig zal zijn.
Deze pijp draagt de bruidegom de gehele dag bij zich.
Na afloop komt de pijp in een kastje aan de wand te hangen.
Bovendien mocht de pijp niet breken, want dat was een slecht voorteken voor het huwelijk.
Meestal werd de bruidegompijp bij andere belangrijke gelegenheden weer te voorschijn gehaald.

Na het plechtige gedeelte is het de hoogste tijd om feest te vieren.
Maar eerst wordt het jonge bruidspaar veel geluk gewenst door familieleden en bekenden.
Zij bieden het paar geschenken aan, in de vorm van linnengoed, dat vroeger opgerold in de linnenkast bewaard werd.
De bruidegom kreeg van zijn ouders bij het linnengoed een doodshemd.
Dat was de gewoonte, de dood hoort bij het leven.
Omdat het bruidspaar eigenlijk “Boer en Boerin” worden, hoort bij de geschenken ook wat vee.
Een echte kraantjeskan wordt hen ook aangeboden.
Ondertussen gaat de brandewijn met rozijnen rond, een drank die vroeger nooit ontbrak en al weken van tevoren werd ingemaakt.
Ouderwetse muziek met bijpassende dansen worden door de Skotsploech gebracht.
Wanneer alle gasten aan de bruidstafel zitten en op het bruidspaar wachten, heerst er al een feestelijke stemming.
De bruid strooit eerst nog van alles naar de kinderen in haar buurt, bruidssuikertjes en lovertjes.
Dat wil zeggen dat zij afscheid neemt van haar jeugd.
En dan begint de maaltijd.

12.00 uur Bruidsmaal

Op de bruidstafel komen nu echte Oudfriese gerechten te staan, waarvan vast en zeker heerlijk wordt gesmuld.
Het publiek kan ook mee-eten van de Prom-en-bôle , een gerecht gemaakt van geweekt, gekruid brood met kaneel en suiker.
Bij de aanwezige kramen kan men ook eten en drinken en Boerejonges verkrijgen.

Deze maaltijd, met onderbrekingen voor oude dansen, gedanst door een Folkloristische zang- en dansgroep , duurt ongeveer een uur.
Na de maaltijd hebben sommige jongeren wel eens zin in een verzetje.
De één wil gaan schotsen en de ander wil een wedstrijd aanbinden.

13.30 tot 14.00 uur Unieke harddraverij

Na het bruilofsmaal kiest men voor een harddraverij.
De bruidegom en zijn vrienden strijden om wie het hardst kan rijden op hun paarden.
Geheel in stijl van vroeger zal het allemaal gebeuren in Midstraat-West.
Twee aan twee rijden de deelnemers om het hardst op ongezadelde Friese paarden over een baan van zand.
En harddraven moeten ze, want een strenge jury, keurmeesters worden ze genoemd, ziet erop toe.

Het publiek kan natuurlijk mee juichen om ze nog harder te laten rijden, want de spanning moet er in blijven.
Zulke harddraverijen werden veel tijdens kermissen gehouden, maar op een bruiloft misstaat zo’n festijn zeker ook niet.
In 1873, toen de koning in Friesland was, werd in Leeuwarden een harddraverij gehouden.
Op de draverij won een voorvader van de bekende Tjeerd Veldstra een gouden horloge.
Dat was voor die tijd een grote prijs.
Sindsdien zijn zulke paardenwedstrijden bijna uit Friesland verdwenen.
Ook vandaag zijn weer schitterende prijzen beschikbaar gesteld, zoals zilveren karwats en zilveren lepeltjes voor iedere deelnemer.
Deze unieke harddraverij in Joure blijkt een groot succes en daarom organiseert de “Stifting Boerebrulloft” ieder jaar zo’n ouderwetse harddraverij.

15.00 Grote Ringrijderij

‘s Middags staat de bruiloft ook in het teken van het paard.
Om drie uur vindt de grote ringrijderij plaats, er wordt gereden door de hele Midstraat.
Deze ringrijderij, georganiseerd door “Het Friese Tuigpaard” , trekt ieder jaar weer duizenden bezoekers uit binnen- en buitenland.
Het is net of heeft hier de tijd even stil gestaan, want wanneer je je ogen sluit en je hoort paardenhoeven en wagenwielen op de stenen klinken, dan leef je 100 jaar terug.

Het moderne verkeer wordt vandaag omgeleid, zodat alleen deze oude vervoersmiddelen te zien zijn.
Geen wonder dat Koningin Beatrix in 1954, toen nog prinses, bij deze Friese bruiloft aanwezig was en grote waardering kreeg voor het Friese paard, dat geschikt is om aangespannen te worden voor een sjees.
Veel oude sjezen zijn door de tand des tijds verdwenen, maar gelukkig niet allemaal.
We mogen wel aannemen dat honderden sjezen vroeger over zand- en kleiwegen gereden hebben.
Er is nog een aantal authentieke sjezen, ingeschreven in het Friese sjezenstamboek, en daarvan is vandaag in Joure een mooie collectie te zien.
De hoge sjees, eigenlijk een soort tweezitter, diende voor bescherming tegen opspattend zand of modder.
Hoe rijker men vroeger was des te mooier werd de sjees beschilderd.
De vrouwen en mannen in de sjees, zijn gekleed in 19e eeuwse Friese kleding, de mode van die tijd.
Ze doen hun uiterste best om zoveel mogelijk ringen te steken.
Ook het mennen kost veel concentratie.
En wie wil niet graag de Zilveren Zweep of een “Frysk Waarglês” winnen?
Door de Jouster winkeliers zijn veel fraaie prijzen beschikbaar gesteld.

16.30 Prijsuitreiking 

Tot slot van deze ringrijderij zal de Zilveren Zweep, aangeboden door de winkeliersvereniging W.I.H., aan degene die in totaal de meeste punten heeft behaald overhandigd worden.
De burgemeester zal aan degene die de eerste prijs behaald heeft een “Frysk Waarglês” uitreiken.

www.boerebrulloft.nl

www.ballonfeesten.nl

Webmaster info@dewynmole.nl
Copyright © 2003 Mini camping deWynmole
Laatst bijgewerkt: 19 december 2011